Spring naar inhoud

Er zijn  gereedschappen voor softpastel op de markt, de zogenaamde applicators

Met deze applicators kunt u doezelen en uithalen. De uiteinden van de applicators zijn gemaakt van zacht schuimrubber. Zodat u na afloop deze schuimrubberen stukken kunt afspoelen en weer drogen. Ook zijn er losse opzetstukken te verkrijgen zodat u voor iedere kleur een nieuw opzetstuk kunt plaatsen.

softpastel

Softpastels kunnen makkelijk schoongehouden worden door ze individueel met een papieren zakdoekje schoon te maken.

Ook zijn er schilders die met rubberen ziekenhuis handschoenen werken om zo hun tekening en pastels zo schoon mogelijk te houden.

Veel schilders gebruiken een schoon stuk papier en leggen daar hun pols op zodat het werkstuk niet smoezelig of vies wordt als ze tekenen en schuiven dit stuk papier steeds een stukje verder op.

Persoonlijk maak ik regelmatig mijn handen onder de kraan schoon, zo gauw er meer dan drie vingers vuil zijn en ik weer aan een nieuwe kleur begin. Om te doezelen of op te brengen was ik eerst weer mijn handen of maak ze schoon met een vochtige doek.

schoonhoudenpastels

Een pasteltekening kan direct zonder enige voorbereiding op een pastel papier opgezet worden.

Wilt u een schets opzetten als pastel, dan schets u alla prima de kleuren zo op het papier naast elkaar en dan de kleuren doezelen of over elkaar heen.

Wilt u een meer geplande opzet dan zet u de vormen ruw op en bouwt upastelinbox de pastel langzaam op. U begint met de ruwe tekening (desgewenst met een pastel potlood of met een pastelkrijtje in één kleur) en u vult steeds gedetailleerder uw pastel in.

Tevens wordt er dan vaak onderzoek gedaan naar het onderwerp, eerst schetsen maken van te voren en materiaal verzamelen, desnoods een stilleven neerzetten.

De opbouw als schets, kunt u prima gebruiken als u buiten wilt tekenen.

Ook is het dan raadzaam om eerst de compositie goed te bepalen, dat maakt het makkelijker om uw pastel tot een goed eindresultaat te tekenen.

U werkt van boven naar beneden, door het losse stof van het krijt blijft uw werk wat u net geschilderd heeft dan schoon en waar u nog niet geschilderd heeft kunt u het stof zo afblazen. Veel pastelschilders werken op een ezel, zodat hun tekenbord rechtop staat.

Zacht pastel is rijk aan pigment voor een sterke kleur en een precieze lijn.
U houdt het krijt rechtop of een beetje schuin om meerdere lagen kleur op te brengen.
U gebruikt de scherpe rand om een diepere kleur neer te zetten of de zijkant van het pastelkrijt om een zachter en transparanter effect te krijgen. Is uw eerste laag opgezet en uitgewerkt dan kunt u uw tekening tussentijds fixeren.

Uw papier kan maar een bepaalde hoeveelheid pastelkrijt opnemen. Als u verbeteringen wilt aanbrengen en het krijt geeft niet meer af, pak dan het zachte penseel en borstel daar, waar u uw nieuwe krijtlaag wilt hebben de vorige laag schoon, goed afblazen en u kunt weer krijt zetten over dit stuk.

Wilt u uw papierkleur weer terughalen, dan dient u kneedgum te gebruiken i.p.v. een penseel.

Om met softpastel te tekenen heeft u speciaal pastel papier nodig. de kleur en de textuur van het papier heeft invloed op het eindresultaat.

Het is te koop in blocs en als losse vellen.

Gebruikt u een bloc, dan kunt u direct aan de slag. Gebruikt u losse vellen, dan dient u een gladde harde ondergrond te gebruiken om uw papier op vast te plakken.

Plakt u het vast alleen in de hoeken of rondom?

Als u het rondom vastplakt (dit kan met bruin voorgelijmd plakband) dan kunt u uw plank ook rechtop op een ezel zetten,  zo blijft uw papier mooi strak zitten.

U kunt ook plat op een tafel werken, dan kunt u volstaan met de hoeken vast te plakken. U dient dan wel regelmatig uw plank schuin te houden en het fijne gekleurde stof er af te blazen zodat uw papier en werkstuk mooi schoon blijven. Zet u uw werk op een ezel, dan valt vanzelf al het overtollige stof al naar beneden.

Hahnemühle Velourspapier 260 grams dit is heel mooi papier het lijkt bijna op fluweel, maar het is papier. Op dik zuurvrij papier 260gr is een verlours laag aangebracht. Dit papier geeft een bijzonder effect. Het pastel wordt namelijk op een unieke manier opgenomen door het papier, op een heel andere wijze dan bij bijvoorbeeld geschept papier. Velourspapier kunt u meestal als losse vellen kopen.
Het is te koop bij Hahnemuhle of bij o.a. Harolds (zie pagina links) onder kunstenaarsmaterialen.

(klik op het plaatje hieronder dan verschijnt er een kleurenkaart)

kleurenvelourspapier

Te verkrijgen in 10 kleuren wit, middel grijs, geel, groen, oranje, donker grijs, zandkleur, oker, licht grijs en zwart.

Het is een prijzig soort papier, maar wel heel mooi.

Canson Ingres Vidalon is een korrelig tekenpapier met een hoog katoengehalte. Dit papier is tevens geschikt voor pastel. Het heeft een goede lichtbestendigheid en is 100 gr.

Fabriano Ingres heeft een zachte structuur en is verouderingsbestendig. 160 gr.

Hahnemühle Bamboo, 265 gr/m² papier is gemaakt van 90% bamboovezels en 10% lompen, Het helpt natuurbronnen te sparen! Maat: 50 x 65 cm.

Uiteraard zijn er nog tal van andere merken te verkrijgen. Hierboven worden er slechts een aantal genoemd.

Heeft u een neutraal gekleurd papier dan kunt u dat zelf met een dunne laag pastel een kleur van uw keuze geven.

blauw

Ook is het mogelijk een stuk iets ruwer aquarelpapier een lichte tint te geven met aquarelverf, b.v. een verloopkleur of een neutrale achtergrondkleur en het softpastel daarover heen te zetten. (zie foto hieronder)

pastelpapier

Bij het obscur (schaduw) schilderen brengt u met een zwart pastelkrijt de schaduwpartijen aan. Zwart pastel op wit papier werkt het beste.

pastelobscur

U arceert alleen de schaduwpartijen, dus de donkerste partijen in het object en spaart de lichtste partijen uit.

Heeft u een figuur op een wit papier, dan schildert u aan de schaduwkant van de figuur het zwarte pastel en aan de lichte kant van de figuur schildert u alleen de omgeving dus de achtergrond, zo krijgt u op een mooie manier toch de figuur op het papier geschilderd.

Fixeren van uw pasteltekening kunt u doen met een spuitbus fixatief (te koop in een winkel voor schilders benodigdheden)spuitbus fixatief
Er staat vaak op de bus acryl fixeer, maar dat betekent dat het materiaal in de spuitbus gemaakt is van acryl en niet dat het fixeer alleen geschikt is voor Acrylverf!

Deze spuitbussen zijn ook geschikt voor andere teken materialen, zoals houtskool, potlood e.d.
Ik gebruik zelf Lascaux in een spuitbus, maar ze zijn ook te verkrijgen van Lukas, Ghiant, Talens en andere merken.

Het fixatief is sneldrogend, kleurloos, niet-vergelend. Het Verbetert de hechting van pastel-, houtskool-, krijt- en grafietdeeltjes op de ondergrond.
Samenstelling: kleurloze harsen, ethanol.
Na gebruik de spuitbus op z'n kop uit sprayen zodat de volgende keer het spuitmondje niet verstopt zit!

GEBRUIK:

In het algemeen dient u pastel schilderijen nadat ze gereed zijn fixeren, omdat ze zeer kwetsbaar zijn. Door met het juiste middel te bespuiten, zullen de kleurlagen en - deeltjes zich onderling en op de ondergrond hechten en beter houdbaar blijven. Wel verandert de tekening als hij ingespoten is met fixeer.  proefondervindelijk, door steeds op kleine proefstukjes pasteltekening te spuiten, kunt u het verschil zien.

Wat ook een optie is als de tekening tussentijds al redelijk naar uw zin is, de tekening fixeren met fixatief, zodat de ondertekening niet meer kan verdwijnen en dan de volgende lagen verder werken met pastel en de laatste laag voor het inlijsten NIET fixeren, zo blijven de kleuren heel mooi en vol!

Bij te veel fixeren gaat het typische pastel karakter deels verloren.

De fixatie deeltjes slaan als bindmiddel tussen de kleurstof deeltjes neer. Een duidelijk waarneembare lichtbreking kan niet uitblijven. De kleuren verdiepen zich enigszins. Ook kunnen de pastelstudies met gewone haarlak worden bespoten.  Men moet spuiten van een afstand van minstens 30 - 50 cm om druppel vorming te voorkomen.

U dient baan- voor - baan te spuiten van boven naar beneden. U kunt beter licht fixeren, zodat het pastel nog een beetje afgeeft als dat u het helemaal vol spuit met een dikke laag zodat er niets meer loslaat.

U kunt uiteraard niet eindeloos doorgaan met kleurlagen opbrengen.

Net zoals bij aquarellen en grafiek heeft een lijst met glas verscheidene functies.

  1. De lijst heeft een beschermende werking, ze dient om te voorkomen dat de aan de oppervlakte zo gevoelige pastel beschadigt of krom trekt.
  2. De gefixeerde pastel moet achter glas tegen vocht en stof worden beschermd.
  3. Het glas en de pastel mogen elkaar niet raken, daarvoor dient een passe-partout.
  4. Bescherming tegen licht invloeden. Ook een pastel kan onder invloed van licht verkleuren. Pas ook op met vochtige muren, een pastel kan niet tegen vocht.

Grisaille is een combinatie van licht (clair) en schaduw (obscur)  schetsen.

Een grisaille, of grijs schildering is een schildering waar geen kleuren in worden aangebracht. Maar waar men zich beperkt tot het weergeven van het onderwerp in alle mogelijke tonen en licht /donker partijen van dezelfde kleur, meestal grijs, of bruin. De kleur van het papier is de halftoon van de schildering tussen het wit en zwart van het pastelkrijt.

Deze techniek heeft haar wortels in de oudheid maar werd vooral in de 15e tot de 18e eeuw toegepast. In de schilderkunst wordt de grisaille tekening gebruikt om daar de transparante kleur lagen over te zetten, zodat er gelaagd geschilderd wordt. Deze techniek is zeer geschikt als voorstudie van een schilderij.grisaille

webpeople-pin6U neemt een zwart vel pastelpapier en schildert daar in lichtgrijs, donkergrijs en wit voor het hoogste licht, uw tekening op.

webpeople-pin6Of u neemt een lichtgrijs papier en schildert met wit, donkergrijs en zwart op uw papier.

De kleur van het papier speelt een belangrijke rol in een grisaille tekening.